بومادران چیست؟
بومادران گیاهی علفی یک یا چند ساله با طبع گرم و خشک از تیره کاسنیان است که انواع مختلفی دارد. با این حال، گونه بومادران هزار برگ یا معمولی در ایران بیشتر مشاهده میشود. قدمت طولانی بومادران به دوران نبرد تروآ برمیگردد و نام لاتین Achillea هم از اسم آشیل، قهرمان افسانهای یونان گرفته شده است. در خلال جنگ تروآ از بومادران برای درمان زخم، عفونت و خونریزی استفاده میکردند. ساکسونها هم برای دفع سحر و جادو و چشم بد به بومادران اعتقاد داشتند. به بومادران، مشک چوپان یا مشک داش هم میگویند و علت آن نیز بوی تند فلفلی مانندی است که از سرشاخههای گلدار بومادران استشمام میشود.

انواع گیاه دارویی بومادران
گیاه دارویی بومادران با گلهای سفید یا زرد و ارتفاعی که گاهی حتی تا ۱۰۰ سانتیمتر هم میرسد نزدیک به ۱۸ گونه در ایران دارد. این گیاه در زبان عامیانه هم به اسمهای مختلفی شناخته میشود که از میان آنها میتوان به گیاه خونریزی بینی، ملوفیل، فلفل سیاه پیر، سرباز و غیره اشاره کرد.
- گونههای بومادران در ایران:
- کرمانشاهی، حلبی
- زرد، مزرعه روی
- هزار برگ
- دماوندی
- دماوندی بی کرک
- سرسان، انبوه
- تبریزی
- خوشرنگ، باغی
- زاگرسی، خزری
- بختیاری، کلاری
- دربندی، شمیرانی
- قوچانی، خراسانی
- تماشایی، شریف
- کم گل، پنبهای
- مویین
- طالقانی
- بیابانی
- کوهستانی، چوپان کبریتی

خواص بومادران برای مو
از موثرترین گیاهان برای درمان شوره، خارش و چربی پوست سر به حساب می آید. از سوی دیگر این گیاه به کاهش ریزش، ترمیم و درخشندگی موها نیز کمک بسزایی می نماید. نکته جالبی که در مورد گیاه بومادران وجود دارد این است که استفاده مداوم از دمنوش قوی این گیاه، به مرور موجب روشن شدن موها می شود.

خواص بومادران برای پوست
از خواص این گیاه برای پوست میتوان به جوانسازی پوست صورت، درمان زخمهای پوستی و اگزما اشاره کرد. مصرف ماسک بومادران باعث پاکسازی پوست میشود، با احیای سلولهای پوستی، چین و چروکهای صورت را برطرف میکند و باعث جوانسازی پوست میشود. خاصیت ضدالتهابی بومادران باعث شده که این گیاه از جایگاه ویژهای در طب سنتی برای درمان زخمهای پوستی و کاهش خارش برخوردار باشد. ترکیب شیمیایی آشیلین موجود در بومادران به انعقاد سریع خون کمک کرده و باعث بسته شدن زخم میشود. به علاوه اینکه مصرف موضعی آن روی زخم باعث شده که قرمزی اطراف زخم کاهش یابد.
- جوان سازی پوست صورت
بومادران به سم زدایی و پاک سازی بدن کمک می کند و با افزایش بازسازی سلول های پوستی برای رفع چین و چروک و جوان سازی پوست صورت مفید است
- درمان اگزما
گیاه بومادران دارای خواص ضد التهابی است که برای درمان بیماری های پوستی مانند اگزما مفید بوده و خارش ناشی از آن را کاهش می دهد.
- درمان زخم های پوستی
اعتقاد بر این است که آشیل و سربازانش از گیاه بومادران برای درمان سریع تر زخم های پوستی و کاهش خونریزی آن ها استفاده می کردند. گفته می شود که یک ترکیب شیمیایی به نام آشیلین در گیاه بومادران باعث انعقاد سریع خون شده و به بسته شدن زخم ها کمک می کند. همچنین به دلیل خواص ضد التهابی موجود در این گیاه دارویی، قرمزی اطراف زخم سریع تر درمان می شود.

کاربرد گیاه بومادران
اسانس آن خاصیت ضد باکتری و ضد تورم دارد. از این اسانس در صنایع دارویی، بهداشتی و آرایشی در تهیه کرمها و پمادهای محافظ پوست و لوسیون های داروهای ضد تورم وغیره .. استفاده میشود.
ترکیبات شیمیایی: این گیاه معطر دارای اسانس، اینولین و کمی تانن است و در کشورهای اروپایی به عنوان دارو برای قطع تب استفاده می شود

خواص بومادران درمان بیمار ی ها
- خواص بومادران برای کبد چرب
معمولاً گفته میشود که دمنوش یا نوشیدنیهایی که مزه تلخی دارند برای دفع چربیهای اضافه کبد مفید هستند. یکی از خواص بومادران برای درمان خانگی کبد چرب این است که کبد را تقویت کرده و صفرا را در بدن آزاد میکند. بومادران گیاهی ضد میکروبی و ادرارآور است. با افزایش دفعات ادرار، مواد زائد بیشتری هم از بدن دفع میشوند. به همین خاطر طب سنتی به بیماران دارای قند خون، کلسترول و کبد چرب، مصرف دمنوش بومادران را توصیه میکند. بیماران دارای کبد چرب میتوانند هر روز پیش از صبحانه یک لیوان دمنوش این گیاه میل کنند.
- خواص بومادران برای بارداری
به خاطر تأثیری که مصرف این گیاه روی سیکل قاعدگی میگذارد و احتمال سقط جنین را افزایش میدهد معمولاً مصرف دمنوش و روغن بومادران برای خانمهای باردار توصیه نمیشود. به خصوص مصرف عرق بومادران برای خانمهای باردار ممنوع است، البته از خواص بومادران برای بارداری میتوان به مصرف دمنوش بومادران در روزهای پایانی اشاره کرد که باعث شده زایمان آسانتر شود. بهتر است پیش از مصرف حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- خواص بومادران برای قاعدگی و درد پریود
مصرف چای این گیاه، ماهیچههای رحمی را آرام میکند و درد پریود و گرفتگیهای قاعدگی را کاهش میدهد. همین خاصیت ضدالتهابی و التیام بخشی است که باعث شده طب سنتی مصرف بومادران برای درمان درد پریود را تجویز کند. طب سنتی برای درمان درد پریود شدید مصرف سه تا پنج لیوان دمنوش این گیاه دو روز پیش از دوره پریودی را توصیه میکند. از دیگر خواص این گیاه برای قاعدگی این است که باعث تحریک رحم میشود و سیکل قاعدگی را تنظیم میکند.
- خواص بومادران برای عفونت زنان
خواص آنتیسپتیک موجود در این گیاه آن را به گیاه دارویی مفیدی برای درمان عفونت و ورم پستان (ماستیت) تبدیل کرده است. بومادران میتواند از عفونت و خونریزی ناشی از زخمهای عفونی جلوگیری کند. مصرف دمنوش این گیاه و دارچین برای زنان مبتلا به کیست تخمدان و درمان ترشحات و عفونت زنان به مدت ۵ روز متوالی برای درمان عفونت زنان توصیه میشود.
- خواص بومادران برای کیست تخمدان
از خواص جادویی این گیاه درمانکیست تخمدان، تنبلی تخمدان، فیبروم رحمی، آندومتریوز و عفونت زنانه است.
- بومادران برای پاکسازی رحم
خاصیت ضد باکتریایی و ضد قارچی این گیاه برای پاکسازی رحم مفید است که میتواند عفونت رحمی را کنترل کرده و زخمهای رحمی و دهانه رحم در خانمها را بهبود ببخشد. عصاره بومادران از تکثیر سلولهای آدنوکارسینوم تخمدان جلوگیری و از رحم محافظت میکند.
- بومادران برای سندروم پیش از قاعدگی
خاصیت ضدالتهابی این گیاه باعث شده که این گیاه، نقش مؤثری برای درمان pmsیا همان سندروم پیش از قاعدگی داشته باشد. مطالعات علمی نشان میدهند که مصرف عصاره این گیاه میتواند نشانهها و علائم PMS و شدت درد پیش از قاعدگی را کاهش دهد. چای بومادران ازجمله چایهای گیاهی محبوبی است که ماهیچههای رحم را آزاد و آرام میکند و درد و گرفتگیهای ناشی از PMS را کم میکند. به همین خاطر در طب سنتی معمولاً برای کاش و درمان PMS مصرف چای یا دمنوش این گیاه توصیه میشود.
- بومادران برای تنظیم هورمون
بر هم خوردن تنظیم هورمونها معمولاً از عوارض کوتاه مدت سندروم پیش از قاعدگی است، البته گاهی هم به هم خوردن هورمونها علل دیگری دارد، بلند مدت است و باعث خطرات و بیماریهای جدی میشود. اینجاست که بومادران برای تنظیم هورمونها در بدن کمک میکند. ترکیب این گیاه با گیاهان دارویی دیگری مثل انگورک آمریکایی میتواند به تنظیم هورمونها کمک کند.
- خواص بومادران برای بواسیر
درمان بواسیربه خاطر ورم رگهای خونی و التهاب بافتهای اطراف مقعد به وجود میآید. از خواص بومادران برای بواسیر میتوان به کاهش میزان عفونت و رفع التهاب و ورم اشاره کرد، البته این گیاه بیشتر برای مهار خونریزی بواسیر توصیه میشود و مصرف آن بعد از هر بار دفع مزاج باعث رفع تورم و آرام شدن روده بزرگ میشود.
- خواص بومادران برای سرماخوردگی
خاصیت ضد التهابی، ضد درد و ضد باکتریایی این گیاه باعث شده که این گیاه به عنوان آنتیبیوتیک گیاهی برای مبتلایان به سرماخوردگی مفید باشد. ترکیب چای بومادران و نعنا سموم بدن را به شکل تعریق دفع میکند و برای کاهش سرفه، عطسه، آبریزش بینی و تب در سرماخوردگی توصیه میشود.
- خواص بومادران برای روده
این گیاه با تحریک ترشحات آنزیمهای گوارشی و صفرا به گوارش روده کمک کرده و احتمال ابتلا به اختلالات دستگاه گوارش مثل نفع معده، اسهال و یبوست را کاهش میدهد. طب سنتی مصرف چای این گیاه برای بیماران سندروم روده تحریکپذیر را تجویز میکند. این گیاه همچنین میتواند از زخم معده پیشگیری کرده یا آن را درمان کند.
- بومادران برای عفونت
این گیاه برای جلوگیری از خونریزی و عفونت ناشی از زخمها، تسکین درد، رفع قرمزی و سوزش زخمها توصیه میشود. به علاوه اینکه خاصیت التیامبخشی سریع زخم و درمان عفونت پوستی دارد. برای درمان عفونت میتوانید دمنوش این گیاه را به مدت یک هفته مصرف کنید.
- بومادران برای مشکلات خواب
خاصیت آرامبخشی و ضدالتهابی این گیاه باعث شده که طب سنتی تأکید خاصی روی مصرف آن برای آرامش و خواب خوب داشته باشد. مصرف دمکرده این گیاه یک دمنوش آرامبخش است و خاصیت خوابآوری دارد و خواب را تنظیم میکند. به علاوه اینکه به خاطر خاصیت ضد اضطرابی برای درمان بیخوابی توصیه میشود. مصرف این گیاه روی کیفیت خواب تأثیر میگذارد و خواب خوب و آرامی برایتان به ارمغان میآورد
- بومادران برای فشارخون بالا
مصرف منظم بومادران باعث تنظیم فشار خون شده و احتمال ابتلا به سکته مغزی، قلبی، بیماریهای قلبی-عروقی و آترواسکلروز را کاهش میدهد. دمنوش این گیاه از ورود کلسیم به عروق خونی جلوگیری میکند و برای درمان فشار خون بالا توصیه میشود.
- بومادران و قند خون
بومادران گیاه مناسبی برای کنترل و درمان بیماری دیابت است. اینولین موجود در این گیاه مثل فیبر عمل میکند و برخلاف سایر کربوهیدراتها، به جای گلوکز، فروکتوز تولید میکند. به همین دلیل هم یکی از خواص مفید مصرف دمنوش و چای این گیاه کاهش قند خون در بیماران دیابتی است.
- بومادران برای اضطراب
دمنوش بومادران یک دمنوش ضداسترس و آرامبخش است. این گیاه مستقیماً روی کاهش هورمونهای تنشزا و استرسزا تأثیر میگذارد و جایگاه آن نیز مثل داروی دیازپام است که استرس و اضطراب را رفع میکند. طب سنتی مصرف دمنوش این گیاه برای اضطراب را تجویز میکند.
- بومادران برای ترمیم و بهبود زخم
در نبرد تروآ در یونان باستان از این گیاه برای ترمیم و بهبود زخم استفاده شد. خاصیت ضدالتهابی بومادران باعث شده که زخمها و سلولهای آسیبدیده به سرعت ترمیم شوند.
بومادران برای بند آوردن خون دماغ شدن
ویژگی ضدالتهابی این گیاه باعث بند آوردن خونریزی میشود. طب سنتی مصرف بخور گیاه بومادران برای بند آوردن خون دماغ شدید را تجویز میکند. حتی میتوانید برای بند آوردن خون دماغ، چند تکه برگ بومادران را وارد سوراخ بینی کنید. مصرف چای، روغن این گیاه و یا پودر آن هم برای بند آوردن خون دماغ شدن مفید است.
نحوه مصرف بومادران
گیاه دارویی بومادران را میتوان به شکلهای مختلفی مثل چای استفاده کرد. برای تهیه چای بومادران کافی است دو تا سه قاشق غذاخوری گیاه بومادران با یک لیوان آب جوش ترکیب کرده و ده دقیقه زمان دهید تا دم بکشد. اضافه کردن اسانس نعنا به چای بومادران برای درمان سرماخوردگی توصیه میشود. مصرف این دمنوش به افزایش اشتها هم کمک میکند.
بومادران به شکل قطره عصاره هم وجود دارد که میتوانید آن را به صورت روزانه دو تا سه قطره با آب ترکیب کرده و میل کنید که روش بسیار خوبی برای درمان اختلالات ادراری است. برگ تازه این گیاه هم به عنوان سبزی در سالاد مصرف میشود. روش دیگر مصرف این گیاه به شکل بخور است. بهتر است با توجه به شرایط خود، نحوه بخور را با پزشک خود در میان بگذارید.
گیاه بومادران
بومادران گیاهی دارویی با طبع گرم و خشک است که از گذشته تا به حال از آن به صورت دمنوش، چای، روغن، عرق، پودر خشک و حتی از برگ تازه آن برای درمان بسیاری از بیماریها استفاده میشدهاست.
سخن آخر
یکی از پرخاصیتترین گیاهان دارویی، بومادران است که در یونان باستان برای ضدعفونی و التیام زخمها در نبردها استفاده میشد. طب سنتی برای درمان دردهای معده، تنظیم قاعدگی و پیشگیری از عفونت مصرف گیاه بومادران را توصیه میکند. بومادران گیاه بیخطری است، اما زیادهروی در مصرف آن عوارض خطرناکی به دنبال دارد و مصرف عرق بومادران در نوزادان و کودکان زیر دو سال و خانمهای باردار ممنوع است.
سوالات متداول
مصرف بومادران چه عوارض جانبی دارد؟
به طور کلی، این گیاه، بیخطر است و مضرات زیادی هم ندارد، اما از عوارض جانبی مصرف بومادران میتوان به گیجی، خوابآلودگی، حالت تهوع و استفراغ و بیاشتهایی اشاره کرد.
آیا مصرف بومادران برای کودکان مضر است؟
مصرف بومادران برای کودکان زیر دو سال ممنوع است.
آیا ممکن است بومادران وضعیت پوست و مو را بهبود بخشد؟
احتمالا. اسانس بومادران مادهای محبوب برای مراقبت ازپوست ومو است و رشد مو را افزایش و تحریکات پوست سر را تسکین میدهد.
