کلاژن

انواع کلاژن

حداقل 16 نوع کلاژن در بدن انسان قرار دارد. اما به 4 دسته اصلی زیر تقسیم می‌شوند:

1. این نوع کلاژن از فیبر فشرده تشکیل شده و باعث ایجاد ساختار در پوست، استخوان، تاندون ها، غضروف فیبری، بافت همبند و دندان ها می‌شود. 90 درصد کلاژن بدن از همین نوع است.
2. نوع دوم کلاژن از فیبر آزاد تری ساخته شده و در غضروف های انعطاف پذیر یافت می‌شود که حرکت مفاصل را کنار هم آسان می‌کند.
3. نوع سوم کلاژن در ساختار ماهیچه، ارگان ها و شریان های بدن نقش دارد.
4. نوع چهارم کلاژن به عنوان یک فیلتر عمل کرده و در لایه های پوست یافت می‌شود.

خواص کلاژن خوراکی برای پوست صورت و بدن چیست؟

کلاژن ترکیب اصلی پوست است. با افزایش سن ، بدن شما کلاژن کمتری تولید می کند و منجر به خشک شدن پوست و ایجاد چین و چروک می شود. مطالعات مختلف نشان داده اند که مکمل های حاوی کلاژن با افزایش رطوبت و خاصیت کشسانی پوست در کاهش چین و چروک پوست موثر هستند.

مطالعه ای که در سال 2013 توسط proksch و همکارانش روی 69 خانم 55-35 سال انجام شد. نتیجه این مطالعه  نشان داد مصرف   5- 2/5 گرم کلاژن هیدرولیز شده به مدت 8 هفته خشکی پوست را کاهش داده و نقش موثری در افزایش الاستیسیته پوست داشته است.

برخی دیگر از مطالعات نشان داده اند که 12 هفته استفاده از مکمل های حاوی کلاژن رطوبت پوست را افزایش داده و با تحریک سنتز کلاژن در بدن باعث کاهش چین و چروک پوست شده است.

برخی از ادعاها نیز در مورد کاهش آکنه و جوش با مصرف مکمل کلاژن مطرح شده است که برای اثبات قطعی آن به مطالعات بیشتری نیاز است.

فواید کلاژن و بهبود سلولیت

باتوجه به اینکه بروز سلولیت با تغییر در بافت همبند و اختلال در ماتریکس خارج سلولی همراه است، بنابراین پپتیدهای حاصل از کلاژن از طریق همان مکانیسم مذکور برروی بافت پوست (بهبود ساختار و بافت پوست و بهبود وضعیت پروتئینهای ماتریکس خارج سلولی) سبب بهبود سلولیت خواهدشد.

کلاژن بخش مهمی از بدن را تشکیل می‌دهد و برای حفظ سلامت بدن و پوست ضروری است. بعضی از فواید کلاژن و دلایل مصرف محصولات حاوی کلاژن عبارتند از:

• کلاژن در نگه داشتن ساختار بدن، استحکام، بافت و انعطاف پذیری آن ضروری است.
• دارای خاصیتضد پیری  بوده و باعث انعطاف پذیری، تقویت، بهبود آبرسانی، جوانسازی و بالا بردن مقاومت پوست با اثرات آنتی اکسیدانی خود می شود.
• سطوح بالای کلاژن در بدن مانع از ایجاد علائم پیری روی پوست از جمله چروک، تیرگی، لک، خشکی و … می شود.
• کلاژن باعث کاهش دردهای ماهیچه ای و مفصلی پس از ورزش و تحرکات بدنی می شود.
• فرم و استحکام استخوان های بدن ارتباط مستقیمی با میزان کلاژن موجود در بدن دارد.
• کلاژن در سلامت و بهبود وضعیت قلب و عروق مفید است و با بهبود کلسترول و سفت کردن شریان ها مانع از بیماری های عروقی می شود.
• کلاژن نقش مهمی در جلوگیری از بیمار شدن دارد و به عنوان محافظ بدن عمل می کند.
• کلاژن با تقویت بدن باعث افزایش ماهیچه های بدن و قوی تر شدن فرد می شود.
• برای کمک به حفظ سلامت و شادابی پوست توصیه می شود که 5 گرم کلاژن هیدرولیز شده حداقل به مدت 3 ماه مصرف شود.

عوامل کاهش و افزایش دهنده کلاژن بدن

• بالا رفتن سن روند تولید کلاژن در بدن را کاهش می دهد.
• استرس و آلودگی هوا نیز می توانند تاثیر منفی در تولید این ماده بگذارند.
• خوردن بیش از حد شکر و کربوهیدرات ها و کافئین می تواند از بازسازی کلاژن جلوگیری کند.
• عدم استفاده از بهترین کرم های ضدآفتاب خارجی  یا ایرانی (اشعه های مضر uv می توانند باعث کاهش تولید کلاژن شوند)
• سیگار کشیدن تولید کلاژن را کاهش داده، روند ترمیم زخم را کندتر کرده و باعث چروک های زودرس پوستی می شود.

کاربرد ها کلاژن درصنایع مختلف

• آرایشی بهداشتی 

اول، خواص مربوط به رفتار تشکیل ژل آن ها (مانند ایجاد بافت، افزایش غلظت، تشکیل ژل و ظرفیت اتصال به آب).

دوم، خواص مربوط به رفتار سطحی آن ها که شامل تشکیل امولسیون، تشکیل کف، تثبیت کنندگی، چسبندگی و انسجام، عملکرد کلوئیدی محافظ و قابلیت تشکیل فیلم است.

علاوه بر این، یک عامل فعال سطحی (امولسیفایر) خوب است و توانایی خود را برای نفوذ به یک سطح فاقد چربی نشان می دهد.

در نتیجه سازگاری بیولوژیکی و تجزیه پذیری عالی با خواص آنتی ژنی ضعیف، به طور گسترده در صنایع غذایی، داروسازی، آرایشی- بهداشتی، زیست پزشکی، مهندسی بافت و صنایع فیلم استفاده شده است.

• صنعت داروسازی

  این ماده پروتئینی می تواند فیبرهای محکم و پایداری را با خود تجمعی (self-aggregation) و پیوند متقابل تشکیل دهد. همین قابلیت آن را در سیستم دارورسانی ارزشمند می کند. کاربرد گسترده این ماده در پزشکی و فارماکولوژی نیز به خواص طبیعی آن مربوط می شود. این خواص عبارتند از:

  • فعالیت هموستاتیک
  • زیست تخریب پذیری
  • حساسیت زایی کم همراه با خاصیت آنتی ژنی بالا
  • سازگاری زیستی

• صنعت نوشیدنی

  امروزه نوشیدنی های کلاژن سازی شده یکی دیگر از گرایش های بازار جهانی است. محصولات زیادی در این زمینه توسط تولید کنندگان عرضه می شود، مانند نوشیدنی های سویا، کاکائو، کاپوچینو، آب میوه و …

  گزارش شده است که یک نوشیدنی انرژی زا دارای این ماده پروتئینی، برای کمک به افزایش ظرفیت طبیعی بدن برای تولید بافت های چربی موثر است.

• افزودنی غذایی
• افزودنی غذایی به ماده ای گفته می شود که در طی فرآوری به غذاها اضافه می شود تا رنگ، بافت، طعم یا کیفیت محصول را بهبود بخشد. نمونه هایی از افزودنی های غذایی عبارتند از:
• آنتی اکسیدان ها، امولسیفایرها، غلیظ کننده ها، نگهدارنده ها و رنگ ها.
• از این ماده پروتئینی به عنوان افزودنی های غذایی استفاده می کنند که خواص رئولوژیکی سوسیس و کالباس را بهبود می بخشد، همچنین وجود فیبرهای غذایی حیوانی را به مقدار کافی، تضمین می کند. گوشت حاوی مواد خام اضافه شده با کلاژن یا بخش های آن می تواند از خواص تکنولوژیکی و رئولوژیکی بیشتری برخوردار باشد.
• افزودن افزودن این ماده به خمیر، کیفیت محصولات را بهبود می بخشد و میزان بروز کپسول های چربی را کاهش می دهد.
• همچنین جایگزین مناسبی برای گوشت های کم چرب در تولید کالباس، معرفی شده اند.
• پوشش های و بسته بندی های خوراکی مواد غذایی
• فیلم ها و پوشش های خوراکی، مواد خوراکی هستند که بر روی (یا درون) مواد غذایی در لایه های نازک از طریق بسته بندی یا غوطه ور کردن و یا اسپری کردن اعمال می شوند. کاربرد اصلی لایه های کلاژنی به عنوان غشای مانع برای محافظت در برابر مهاجرت اکسیژن، رطوبت و املاح، همچنین ایجاد یکپارچگی ساختاری و نفوذپذیری بخار به محصولات غذایی است.
• علاوه بر این، فیلم های خوراکی موجود در محصولات غذایی تاثیر خوبی در طولانی تر کردن ماندگاری غذاها دارند. در حال حاضر از پوشش های کلاژنی برای فرآورده هایی مانند سوسیس، فیله های گوشت و … استفاده می شود. این پوشش ها توانسته اند چروکیدگی حاصل از پخت را کاهش و آبدار بودن محصول را حفظ کنند.

• مکمل ها

  این ماده پروتئینی و فواید سلامت آن، به ایجاد صنعت مکمل های کلاژن منجر شده است. با توجه به ویژگی های جذب رطوبت، این ماده پروتئینی و فراکسیون های آن به عنوان فیبرهای مغذی و منبع با ارزش پروتئین در ترکیب رژیم غذایی انسان نقش مهمی را نشان داده اند.

  با افزایش سن انسان، سنتز این ماده کاهش می یابد و بافت ها نازک تر، ضعیف تر و انعطاف پذیرتر می شوند. از این رو، تولید مکمل های آن برای حفظ پوست، مو، ناخن و بافت های بدن مصرف کنندگان در نظر گرفته شده است. متابولیت های این ماده پروتئینی با جذب فیبروبلاست هایی که باعث تولید کلاژن جدید می شوند، استخوان، پوست و رباط ها را محکم می کنند.

  قطر فیبرهای این ماده پروتئینی در درم و انسجام رشته های کلاژن پوست موثر است. بنابراین ضخامت، لطافت و خاصیت ارتجاعی و همچنین هیدراتاسیون بافت ها افزایش می یابد.

طبق نظر سازمان جهانی بهداشت 

طبق نظر سازمان جهانی بهداشت (WHO) و FDA، کلاژن هیدرولیزشده به عنوان یک مکمل غذایی مناسب و ایمن شناخته شده است.

کلاژن Collagen واژه یونانی به معنای تولید کننده چسب است که امروزه به عنوان یک عامل ضد پیری شناخته می‌شود. مصرف کلاژن به صورت طبیعی از مواد غذایی یا با استفاده از محصولات کرمی، منجر به جوانسازی پوست صورت و بدن شما خواهد شد. کلاژن فراوان ترین پروتئین بدن انسان است که باعث کنار هم قرار گرفتن بافت های بدن می‌شود. به طور طبیعی بدن کلاژن مورد نیاز خود را تامین می‌کند اما متاسفانه با افزایش سن، سطح تولید کلاژن مورد نیاز کاهش یافته و همین اتفاق منجر به بروز چین و چروک و خطوط ریز پوستی می‌شود. عوامل دیگری مانند مصرف زیاد شکر و قند، استعمال دخانیات، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه های آفتاب نیز باعث کاهش کلاژن سازی بدن می‌شوند. با اصلاح عادت های غذایی، مصرف مواد طبیعی و کرم های جوان کننده پوستی می‌توان به روند تولید این ماده در بدن کمک کرد که اگر اینکار را انجام ندهیم در مدت زمان کمی شاهد ریزش مو، شکستن ناخن ها، آسیب پذیری دندان ها و غضروف ها و ضعف روده ها خواهیم بود.

در حال حاضر از این ماده به وفور در صنعت زیبایی و پزشکی استفاده می‌شود. به این دلیل که اگر پروتئین کلاژن در بدن دچار تغییر شکل شود یا به ذرات کوچکتر تقسیم شود بازهم این توانایی را دارد که مجددا جذب بدن شود. حالت کشسانی ایجاد شده توسط کلاژن، باعث جوانسازی پوست می‌شود.امیدواریم این مقاله مورد استفاده شما عزیزان قرارگرفته باشد .

سوالات متداول