تا به حال به ساختار اصلی محصولات آرایشی بهداشتی خود دقت کردهاید؟ جالب است بدانید که روغنهای ارگانیک و طبیعی، در بسیاری از محصولات بهداشتی و آرایشی، با درصد بالایی، از اصلی ترین مواد اولیه مرغوب ترین محصولات هستند. انواع لوسیون، سرم مو ، فیس واش ، اسکراب، رژ لب و حتی سایه و خط چشمی که به صورت روزانه استفاده میکنید همه و همه فرمولاسیونی بر پایه روغنهای ارگانیک دارند.
اما این روزها، نام روغن کرچک در تولید محصولات جدید و به روز صنعت زیبایی بیش از همیشه به چشم میخورد. روغنی طبیعی با خواص فوقالعاده که به لطف پژوهشهای اخیر، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است
روغن کرچک چیست؟
روغن کرچک، روغن گیاه کرچک است که استخراج و استفاده از آن، قدمتی باستانی و چند هزارساله دارد. روغن کرچک، طی فرایند روغن گیری از میوهای استوایی به نام Ricinus communis به دست میآید. دانههای این میوه، با نام لوبیا کرچک شناخته میشوند و حاوی آنزیمی به نام ریسین هستند. ریسین، آنزیمی سمی است که میتواند مکانیسمهای بدن را با اختلال مواجه کند. با این حال در طول فرایند تولید روغن کرچک، دانههای این میوه گرمای بسیار زیادی را متحمل میشوند و آنزیم ریسین به کلی غیر فعال میشود.
با تاریخچه استفاده از روغن کرچک آشنا شوید
پیشینه استفاده از روغن این میوه استوایی، به مصر باستان برمیگردد. این روغن، در مصر به عنوان سوخت چراغها مورد استفاده قرار میگرفت. همچنین، به عنوان درمانی طبیعی برای بیماریهایی مانند سوزش و عفونتهای چشمی نیز کاربرد داشت و حتی برای تحریک زایمان و انقباض عضلات رحمی نیز استفاده میشد.
اما امروزه، شاهد تغییرات گستردهای در کاربرد روغن کرچک هستیم؛ از درمانی طبیعی برای بیماری یبوست تا برطرف کننده مشکلات پوستی و تقویت کننده مو، کاربرد دارد. علت اصلی محبوبیت این روغن در دنیا، خواص تقویتی آن است.
روغن کرچک در محصولات زیبایی
با پیشرفت تکنولوژی و تحقیقات گستردهای که روی خواص و عملکرد روغن کرچک انجام شده، امروزه شاهد گسترش روزافزون کاربرد این روغن در محصولات مختلف صنعت زیبایی مانند شامپوهای تقویتی، لوسیونهای مرطوب کننده و … هستیم. تاثیرات مثبت استفاده از روغن کرچک برای پوست و مو، از حالت نسخه های خانگی، به صنعت پیشرفته زیبایی رسیده است.
خواص روغن کرچک برای مو
یکی از مهمترین دلایل محبوبیت روغن کرچک و گسترش کاربرد آن در محصولات آرایشی بهداشتی، تاثیر این روغن بر افزایش رشد مو است. روغن کرچک فواید بسیاری برای تقویت، تغذیه و رشد موهای سر و ابرو دارد. اما جالب است بدانید که برخلاف باور عموم مردم، این روغن به خودی خود نمیتواند باعث رشد موهای شما شود؛ بلکه روغن کرچک، از مو و پوست سر شما محافظت میکند و محیطی سالم برای رشد موهای شما فراهم میکند.
- تغذیه و تقویت تار مو
روغن کرچک، ترکیبی غنی از نیازهای تغذیهای کوتیکول و فولیکول مو را در خود جای داده است. کرچک، فرمولاسیونی بسیار مغذی دارد و از ترکیب قوی ویتامین، پروتئین، اسید آمینه، اسید چرب و آنتی اکسیدانها به وجود آمده است. بنابراین جای تعجب نیست که بسیاری از کمپانیهای صنعت زیبایی و مراکز پژوهشی، استفاده از این روغن را راهکاری فوقالعاده برای تغذیه پوست سر و افزایش رشد موها میدانند.
- کاهش و کنترل ریزش مو
ساختار مغذی روغن کرچک، نیازهای تغذیهای فولیکولهای مو را تامین میکند. مواد آنتی اکسیدان موجود در این روغن طبیعی، گردش خون را در پوست سر بهبود میدهند و مانع از فعالیت رادیکالهای آزاد پوستی میشوند. روغن کرچک، به صورت همه جانبه از موهای شما حمایت میکند و مانع از تاثیر آسیبهای محیطی و داخلی بر سلامت ریشه و ساقه موهایتان میشود. این امر، رویش مجدد موهایتان را تحریک میکند و از ریزش بیش از حد آنها نیز جلوگیری مینماید
- جلوگیری از سفیدی مو و زیباتر کردن موها
روغن کرچک به موها رنگی طبیعی میبخشد و آنها را پر پشت و ضخیم مینمایاند. این روغن با خاصیت مرطوب کنندگیاش موها را نرم و مرطوب نگه میدارد. استفادهی مرتب از روغن کرچک، موها را تیرهتر و ضخیمتر میکند.
روغن کرچک حاوی مقادیر بالای آنتی اکسیدان ها و اسید های چرب است که به حفظ رنگدانه های مو کمک کرده و از سفید شدن زودرس مو ها جلوگیری می کند.
- درمان شوره سر
استفاده از روغن کرچک به تغذیهی پوست سر کمک میکند و به آن سلامتی میبخشد.
مو و پوست سر را به روغن کرچک آغشته کنید و همه جای سر را با نوک انگشت به آرامی ماساژ دهید. برای رسیدن به نتایج بهتر میتوانید پیش از این کار، روغن کرچک را با روغن زیتون و آب لیمو مخلوط نمایید و از این ترکیب استفاده کنید. حداقل نیم ساعت روی سر بماند و سپس با استفاده از شامپو موها را بشویید و بعد از آن، از نرم کننده نیز استفاده نمایید.
خواص روغن کرچک برای پوست
خواص روغن کرچک فقط منحصر به مو نیست، بلکه این این روغن سحرآمیز، برای پوست هم خواص بسیاری دارد. روغن کرچک خاصیت آبرسانی و تسکین دهندگی قدرتمندی دارد و با انواع پوست چرب، خشک، حساس و مختلط سازگاری نشان میدهد.
- ممانعت از ایجاد چین و چروک
روغن کرچک، حاوی ذرات مغذی با قدرت آبرسانی و آنتی اکسیدانی بسیار قوی است. این ذرات مغذی به صورت تخصصی، مانع از ایجاد چین و چروک و خطوط ریز پوستی میشوند. روغن کرچک، رطوبت و آب مورد نیاز سلولهای پوستی را به خوبی تامین مینماید و فضای بین سلولی را کاملا پر میکند. این امر، خطوط ریز را در نواحی مختلف پوست به مرور زمان محو مینماید.
وجود مواد آنتی اکسیدان در این روغن مغذی، راندمان واکنشهای انتقال الکترون سلولهای پوستی را افزایش میدهد. در نتیجه، مقدار رادیکالهای آزاد سلولی کاهش مییابد و واکنشهای اکسیدانت کنترل میشوند. مجموعه این تحریکات پوستی، از پیری سلولهای پوستی و ایجاد چین و چروک ممانعت مینماید.
- تسکین حساسیت پوستی و التهاب
روغن کرچک حاوی ترکیبات ضد التهابی است و قدرت تسکین دهندگی بالایی دارد. این روغن، مانع از واکنشهای آلرژیک و حساسیت پوستی میشود. خاصیت ضد التهابی روغن کرچک، از قرمزی و تحریک پوست جلوگیری مینماید و پوستی یکدست و سالم به شما هدیه میدهد.
این روغن در درمان و التیام علائم بیماریهای پوستی اگزما، درماتیت و پسوریازیس نیز قدرت اثربخشی بسیار بالایی دارد.
- درمان آفتاب سوختگی
اسید ریکینولئیک موجود در روغن کرچک از بروز تاول پوستی جلوگیری و التهاب پوست آفتاب سوخته را التیام می بخشد. این روغن خاصیت خنک کنندگی دارد و برای رفع سوزش و قرمزی ناشی از آفتاب سوختگی مفید است.
برای درمان آفتاب سوختگی مقدار برابر از روغن های کرچک و نارگیل را با هم مخلوط کرده و به ناحیه آسیب دیده بمالید.
- کنترل و کاهش آکنه پوستی
همانطور که قبلا هم اشاره شد، روغن کرچک سرشار از ماده آنتی باکتریال اسید ریسینولئیک با مزیتی دوگانه است. این ماده در وهله اول، مانع از رشد باکتریها در منافذ پوستی میشود و از ایجاد جوش و آکنههای چرکی جلوگیری مینماید.
در مرحله دوم، اسید ریسینولئیک، آب مورد نیاز سلولهای پوستی را تامین میکند و مانع از خشکی و دهیدراتاسیون پوستتان میشود. قدرت هیدراتاسیون و آنتی باکتریال توامان روغن کرچک، به تسکین خارش و سوزش پوستی کمک میکند.
استفاده از این روغن برای آکنههایی که در اثر آلودگی پوستی و اختلالات هورمونی به وجود نیامده باشند مفید است. با خواص آنتی باکتریال خود موجب شفافیت پوست و بهبود جوشهای پوستی خواهد شد.
در کنار مصرف روغن کرچک برای آکنههای پوستی میتوانید از روغن درخت چای سبز نیز بهره ببرید .
- مرطوبکننده پوست
روغن کرچک با ایجاد یک لایه محافظ بر روی پوست از تبخیر رطوبت جلوگیری کرده و با دارابودن اسیدهای چرب مفید، خشکی پوست را بهبود میبخشد.
- نحوه استفاده از روغن کرچک برای پوست
استفاده از روغن کرچک و بهره بردن از خواص بیشمار این روغن مغذی، ممکن است هر کدام از ما را وسوسه کند. اما دقت داشته باشید که برای استفاده از روغن کرچک روی پوست صورت، بهتر است موارد ایمنی را رعایت کنید تا از هرگونه مشکل جانبی در امان بمانید.
- پیش از اینکه روغن کرچک را مستقیما روی پوست صورتتان بمالید، بهتر است تست پچ انجام دهید.
- پس از اینکه از عدم حساسیت پوستی خود به روغن کرچک مطمئن شدید، پوستتان را با شوینده مناسب بشویید و از تمیز بودن سطح پوستتان، اطمینان حاصل نمایید.
- استفاده از روغن کرچک روی پوست صورت، هیچ اشکالی ندارد. اما بهتر است پیش از استفاده، روغن کرچک را با روغن مغذی دیگری مانند روغن زیتون یا نارگیل با نسبت 1:1 ترکیب کنید. روغن کرچک نسبت به دیگر روغنهای گیاهی بافت بسیار غلیظی دارد و به سختی روی سطح پوست پخش میشود. اما استفاده از ترکیب گفته شده، علاوه بر افزایش قدرت پخش روغن کرچک، خواص تقویتی آن را نیز افزایش میدهد.
- مقداری از روغن را روی پد آرایشی تمیز بریزید و سپس پد را به آرامی روی تمام قسمتهای پوستتان بمالید.
- میتوانید روغن کرچک را پیش از خواب روی پوست صورتتان بمالید و اجازه دهید تا صبح بماند.اما اگر قصد دارید صبح از این روغن استفاده کنید، توصیه میشود بعد از 1 تا 2 ساعت پوست صورتتان را بشویید. روغن کرچک ماهیت چسبندهای دارد و در طول روز میتواند باعث تجمع آلودگیهی محیطی روی پوستتان شود
کاهش ترک های پوستی دوران بارداری
اسید های چرب موجود در روغن کرچک می توانند به درمان ترک های پوستی که در دوران بارداری ایجاد شده اند، کمک کنند.
توصیه می شوند که زنان باردار در ماه های آخر دوران بارداری روغن کرچک را به صورت موضعی بر روی شکم و سینه ها بمالند.
۱ قاشق روغن کرچک را با ۲ قاشق روغن نارگیل یا بادام مخلوط کرده و روی مناطق آسیب دیده پوست بمالید. روی پوست را با پارچه پنبه ای نازک بپوشانید و حدود ۲۰ دقیقه منتظر بمانید. اگر از پد گرم یا بطری آب گرم روی آن استفاده کنید نتیجه بهتری خواهید گرفت
خواص روغن کرچک برای درمان بی خوابی
قبل از خواب کمی روغن کرچک را روی پلک های خود بمالید. این روغن با بهبود گردش خون موجب آرامش بدن شده و بی خوابی را درمان می کند
کاهش درد قاعدگی
روغن کرچک ضداسپاسم و ضددرد است. شکم را با روغن کرچک ماساژ دهید. اسید ریکینولیک موجود در این روغن خاصیت ضد درد و ضد التهابی داشته و درد کمر و گرفتگی های دوران قاعدگی را کاهش می دهد.
ریسینولئیک اسید موجود در روغن دانه کرچک، جریان خون قاعدگی را آرام کرده و دردها و گرفتگیها را تسکین میدهد.
برای تسکین دل درد ناشی از قاعدگی و نفخ می توانید مقداری از این روغن را روی دستمالی تمیز و یا گاز استریل ریخته و روی شکم تان قرار دهید. اگر یک بطری حاوی آب گرم و یا کوسن گرم را روی آن بگذارید و به مدت یک ساعت دراز بکشید تأثیر بیشتری خواهد داشت.
درمان عفونت های قارچی
اسید آندسیلینیک موجود در روغن کرچک خاصیت ضد قارچی دارد و برای انواع عفونتهای قارچی، خراشها و بریدگیها مفید است.
خیلی از افراد از روغن کرچک به عنوان کمک اولیه برای درمان خارش و درد استفاده میکنند. این روغن با از بین بردن قارچ عامل عفونت، عفونت را درمان میکند.
خواص روغن کرچک برای روده ها
روغن کرچک به دلیل مقادیر بالای آندسیلینیک اسید که دارد به پاک سازی روده ها کمک کرده و کرم های حلقوی روده را دفع می کند.
خواص روغن کرچک برای معده
روغن کرچک برای بهبود هضم غذا، درمان نفخ شکم، کاهش اسید معده و سلامتی دستگاه گوارش استفاده می شود.
۱ قاشق چای خوری روغن کرچک را در یک لیوان آب پرتقال طبیعی بریزید و صبح ناشتا با معده خالی آن را بنوشید.
بعد از ۲۰ دقیقه ۳ تا ۵ لیوان آب گرم بنوشید تا معده شما پاکسازی شود
8 موردخاص از خواص روغن کرچک :
- تقویت سیستم ایمنی بدن
روغن کرچک با افزایش تولید لنفوست ها در بدن، عملکرد سیستم لنفاوی، جریان خون و غده تیموس را بهبود می بخشد. لنفوسیت ها نوعی از سلول های سفیدند که با سموم بدن و باکتری ها مبارزه می کنند.
- درمان میگرن
روغن کرچک برای بهبود سردردهای میگرنی مفید است. یک قاشق آن را روی پیشانی بمالید. بعد از یک دقیق بشوئید. اثر این ضد درد طبیعی را دو تا سه دقیقه بعد حس خواهید کرد.
- ترک و خشکی کف پا
به مدت چهل شب، قبل از خواب پاشنه و قسمتهای خشک کف پا را به روغن کرچک آغشته نموده و سه الی پنج دقیقه ماساژدهید تا از خواص آن در بهبود خشکی کف پا بهرهمند شوید.
- تقویت ناخن و کاهش شکنندگی
برای تقویت ناخن علاوه بر کاهش استفاده از لاک و مواد شیمیایی بر روی ناخن، هرشب پس از تمیز نمودن کامل ناخن، دو تا سه قطره از آن را بر روی تمام سطح ناخن و پوست اطراف ماساژ دهید. توجه داشته باشید که بافت ناخن برخلاف بافت پوست، تنها مقدار کمی را به خود جذب میکند.
- برای بهبود زخم
روغن کرچک را روی زخمهای باز استفاده نکنید! این روغن خشکی محل زخم را ترمیم کرده و به روند بهبود زخم و عفونت قارچی کمک میکند. علاوه بر این، استفاده ازین روغن میتواند رشد بافت پوست را تحریک کند و موجب بهبود زخم بستر و کاهش عفونتهای پوستی شود.
علاوه بر موارد فوق در برخی منابع از خواص آن در بهبود آفتاب سوختگی و بهبود لکهای صورت نام برده شده است.
- خواص روغن کرچک برای درمان یبوست
یکی از بهترین درمان های خانگی برای یبوست روغن کرچک است. این روغن حاوی ترکیباتی است که مانند ملینی قوی روده را تحریک کرده و مانع از جذب مایع توسط روده می شود.
روش مصرف به این صورت است که ۳۰ تا ۶۰ گرم روغن کرچک را با یک لیوان آب ولرم یا شیر مخلوط کنید. برای خوب شدن این نوشیدنی، می توانید مقداری زنجبیل به آن اضافه کنید.
برای حرکات مناسب روده، یک قاشق روغن کرچک را قبل از خواب مصرف کنید. چون این روغن، طعم تلخی دارد سعی کنید آن را با آب پرتقال، آب زنجبیل، آب آلو یا آب کرنبری (قره قاط) بخورید.
تذکر : به یاد داشته باشید که این کار را بیش از ۳ روز تکرار نکنید زیرا ممکن است دچار اسهال شوید.
- درمان بواسیر
ابتلا به هموروئید (بواسیر) باعث احساس خارش و درد در ان ناحیخ می شود. کمی روغن کرچک را به آن ناحیه بمالید و اجازه دهید ۱۵ دقیقه به همان حالت بماند.
- درمان جوش و نیش حشرات و کاهش خارش پوست
روغن کرچک خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتری قوی دارد. با پارچه ای تمیز روغن را روی محل آسیب دیده بمالید. بعد از یک ساعت بشوئید. تا بهبودی کامل هر روز این عمل را تکرار کنید.
عوارض جانبی روغن کرچک چیست؟
مصرف خوراکی آن ممکن است برای همه مناسب نباشد و در هنگام استفاده از آن باید اقدامات احتیاطی انجام داد. توصیه میشود افرادی که باردار هستند از مصرف خودداری کنند، زیرا ممکن است باعث انقباضات زودرس شود. تحقیقات کافی برای دانستن اینکه آیا برای افرادی که در دوران شیردهی هستند بیخطر است یا خیر وجود ندارد. به همین دلیل، قبل از استفاده از آن باید با پزشک خود مشورت کنید. همچنین والدین باید قبل از دادن این روغن به فرزندان خود با پزشک اطفال خود مشورت کنند.
ریسینی یک سم قوی است که از بخشی از ضایعات و کنجاله کرچک تولید شده در هنگام روغنگیری از دانه کرچک به دست میآید. ریسین در پوسته دانه وجود دارد و در فرآیند تولید روغن دور ریخته میشود. این بدان معنی است که راه خود را به محصول نهایی باز نمیکند. در حالت کلی عوارض جانبی رایج مصرف خوراکی این روغن شامل موارد زیر است:
حالت تهوع
استفراغ
درد یا پری شکم
تشنگی
سرگیجه
اسهال
تحریک مقعد
بیخوابی
در برخی تحقیقات نیز ایجاد بثورات پس از استفاده از این روغن بر روی پوست گزارش شده است.
سازمان جهانی بهداشت :
روغن کرچک از یک طرف با خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی خود علائم فلج مغزی را کاهش و از طرف دیگر با داشتن اسیدهای چرب غیر اشباع برای بافت مغزی ضروری می باشد. همچنین در بسیاری از موارد گزارش شده است که این روغن به دلیل داشتن اسید های چرب مفید برای بهبود سلامت پوست، مو و ناخن بسیار مفید بوده به طوری که از این روغن در صنایع آرایشی و بهداشتی بسیار استفاده می شود. اما قابل توجه است که سازمان بهداشت جهانی می گویند که هر فرد بزرگسال تنها مجاز است که روزانه 0.7 میلی گرم / کیلوگرم وزن بدن روغن کرچک مصرف کند.
آیا روغن کرچک سمی است؟
خیر. روغن کرچک سمی نیست، اگرچه دانه آن میتواند سمی باشد. دانه کرچک حاوی مادهای به نام ریسین است که در صورت دست نخوردن سمی است. با این حال، هنگامی که دانههای کرچک فرآوری میشوند و برای تهیه آن استفاده میشوند، ریسین از بین میرود و در محصول نهایی وجود ندارد
